جستجو
پاراسومنیا
 

 

پاراسومنيا 

( Parasomnia )

پاراسومنياها گروهي از اختلالات خواب هستند كه درآنها رفتارها و عملكردهاي فيزيكي يا گفتاري ناخوشايند و غيرمطلوبي درهنگام خواب رخ مي دهند. اين گروه از اختلالات خواب مي توانند در مراحل گذر از خواب به بيداري و يا بيداري به خواب، درخواب REM و در خواب Non-REM رخ دهند.

پاراسومنياها را مي توان به 2 دسته تقسيم كرد:

1. پاراسومنياهاي اوليه كه اختلالات مربوط به مراحل خواب بوده و ناشي از نقص عملكرد سيستم هاي تنظيم كننده ي خواب و بيداري مي باشند.

2. پاراسومنياهاي ثانويه كه در آنها اختلالات سيستم ها و ارگان هاي ديگر بدن در خواب بروز پيدا مي كنند.

پاراسومنياهاي اوليه (Primary Parasomnia)‌

پاراسومنياهاي اوليه تعدادي از اختلالات خواب را در برمي گيرند كه در اينجا به برخي از آنها اشاره مي كنيم:

الف. كابوس شبانه ( Nightmare )

كابوس هاي شبانه، روياهاي ترسناكي هستند كه در خواب REM رخ داده و منجر به احساس ترس، ‌وحشت و اضطراب در فرد مي شوند. فردي كه يك كابوس شبانه را تجربه مي كند ‌ضربان قلب و ريتم تنفسي او افزايش يافته، شديدا عرق كرده و ناگهان از خواب REM بيدار مي شود. در اين حالت فرد قادر به توصيف جزئيات روياي ترسناكي كه درخواب ديده است، مي باشد. فرد پس از تجربه يك كابوس شبانه به سختي دوباره به خواب خواهد رفت. اين اختلال مي تواند در اثرعواملي همچون اضطراب، از دست دادن يك فرد نزديك و يا اثرات منفي بعضي از داروها ايجاد شود. اين اختلال معمولا در نيمه دوم خواب رخ مي دهد و در كودكان شايع تر است.

ب‌. وحشت شبانه (Night Terrors)

فردي كه يك وحشت شبانه را تجربه مي كند ناگهان با يك حالت وحشت زده ازخواب مي پرد. اين فرد ممكن است بيدار به نظر برسد ولي درحقيقت گيج و منگ بوده و قادر به برقراري ارتباط با دنياي بيرون نيست. فرد در اين حالت به محرك هاي محيطي نظير صداي افراد ديگر پاسخي نشان نمي دهد و بيداركردن كامل او كارسختي است، اين حالت در حدود 15 دقيقه طول مي كشد و بعد از آن فرد دوباره به خواب مي رود. هنگامي كه صبح روز بعد فرد از خواب بيدار   مي شود معمولا وقايع شب گذشته را به خاطر نمي آورد. اين اختلال درمراحل سوم و چهارم خواب Non-REM صورت مي گيرد و غالبا در نيمه اول خواب بروز مي کند.

افرادي كه وحشت هاي شبانه را تجربه مي كنند ممكن است به علت انجام حركات شديد و ناگهاني به خودشان يا افراد ديگر آسيب بزنند. ‌اين اختلال در   بچه ها نسبتا شايع است و تقريبا در 5 درصد از آنها كه اكثرا 3 تا 5 ساله مي باشند رخ مي دهند. بچه هاي مبتلا به اين اختلال اغلب در خواب حرف مي زنند و يا درخواب راه مي روند . اين اختلال كه ممكن است يك جنبه وراثتي داشته باشد، درافراد بزرگسال نيز رخ مي دهد. مصرف الكل و يا مشكلات عاطفي شديد مي تواند بروز وحشت هاي شبانه را در بزرگسالان تشديد كند.

ت‌. پياده روي درخواب ( Sleep walking )

دراين اختلال ممكن است به نظر برسد فردي كه درحال راه رفتن است بيدار مي باشد ولي درحقيقت او خواب است. افراد مبتلا به اين اختلال ممكن است رفتارهاي اتوماتيك پيچيده اي از جمله قدم زدن به آهستگي، حمل اشيا به بيرون رفتن از اتاق و يا هرفعاليت ديگري با پيچيدگي ها و مدت هاي زماني متغير انجام دهد، حتي رانندگي كردن. معمولا چشمان اين افراد درهنگام انجام دادن اين اعمال باز مي باشد و امكان دارد در زير لب زمزمه نيز بكنند ولي ارتباط برقراركردن با آنها مشكل است. برخلاف آنچه كه اكثر افراد فكر مي كنند، بيداركردن فردي كه درحال پياده روي درخواب است، خطرناك نمي باشد. فرد ممكن است پس از بيدارشدن گيج بوده و نسبت به محيط اطراف آگاهي نداشته باشد ولي اگر فرد را بيدار نكنيد، خطر آن بيشتر است زيرا فرد نسبت به محيط اطرافش هيچ گونه آگاهي و ذهنيتي نداشته و ممكن است به زمين بخورد، ازجايي پرت شود و يا هرحادثه ديگري براي او پيش آيد .

همانند وحشت هاي شبانه،‌ اگر فردي كه شب گذشته درخواب راه رفته را بيدار نكرده باشيد، صبح روز بعد فرد هيچ گونه خاطره اي از عملكرد شب گذشته خود ندارد. اين اختلال دراكثر موارد اوائل شب و درمراحل سوم و چهارم خواب Non-REM بروز مي يابد ولي مي تواند اوائل صبح درخواب REM نيز رخ دهد. اين اختلال معمولا دركودكان 8 تا 12 ساله ديده ميشود. بيشتر كودكان مبتلا هنگامي كه وارد سنين نوجواني مي شوند ديگر اين اختلال را نشان نمي دهند ولي وقوع آن درسنين جواني، ميانسالي و سالمندي نيزگزارش شده است. ‌به نظر مي رسد كه اين اختلال جنبه ارثي داشته باشد.

ث‌.  صحبت كردن درخواب (Sleep Talking)

صحبت كردن درخواب اختلالي است كه درگذر از مراحل خواب به بيداري بروز مي يابد. اگرچه اين اختلال معمولا بي ضرر است و آسيبي به فرد وارد نمي كند ولي ممكن است درخواب افراد ديگر ايجاد اختلال كند . صحبت كردن درهنگام خواب هم مي تواند شامل صداهاي ساده و بي مفهوم باشد و هم مي تواند مكالمه هاي طولاني را دربرگيرد. فردي كه شب گذشته درخواب صحبت كرده است هيچ گونه خاطره اي از آن ندارد و آن را به ياد نمي آورد. صحبت كردن درخواب مي تواند به وسيله عوامل و فاكتورهاي خارجي مانند تب، تنش هاي عاطفي و يا ديگراختلالات خواب ايجاد شود .

ج‌.  مستي خواب (Sleep Drunkenness)

مستي خواب معمولا هنگامي رخ مي دهد كه فرد در اوائل شب ازخواب Non-REM به طورناگهاني بيدار شود. اين حالت با هيچ گونه وحشتي همراه نيست. افرادي كه اين حالت را تجربه مي كنند به كندي به محرك ها پاسخ مي دهند و در فهميدن و درك وقايع بيروني مشكل دارند. اين افراد نيز صبح روز بعد هيچ گونه خاطره اي از وقايع شب گذشته ندارند و اين حالت را به ياد نمي آورند.

ح‌. اختلال رفتار در مرحله خواب REM (RBD-REM Sleep Behavior Disorder )

افراد مبتلا به اين اختلال در هنگام ديدن رويا درخواب REM ، ‌حركات مربوط به رويا را در دنياي بيرون نيز انجام مي دهند ( Dream Enactment )‌. درحالت طبيعي تون عضلات درخواب REM از بين مي رود (Atonia) و عضلات هيچ گونه انقباض و عملكردي از خود نشان نمي دهند. ولي درافراد مبتلا اين واقعه رخ نداده و تون عضلات حفظ مي شود. اين نقص موجب مي شود وقتي كه فرد درحال ديدن رويا است، حركاتي كه به طور خيالي در رويا انجام مي دهد را درمحيط خارج به طور واقعي اجرا كند . اين حركات هم مي توانند ساده و آرام باشند و هم مي توانند حركات شديدي از جمله مشت زدن، چنگ انداختن، لگد زدن، بيرون پريدن از رختخواب و يا فرياد زدن و نعره كشيدن را نيز دربرگيرند. اين حرکات شديد مي توانند موجبات صدمه به همسر فرد را فراهم آورند.

اين اختلال معمولا در مردان بالاي 50 سال بروز پيدا مي كند ولي مي تواند زنان و يا افراد جوان تر را نيز مبتلا كند. اين اختلال متفاوت از وحشت هاي شبانه و پياده روي درخواب است زيرا در اين حالت مي توان فرد را به راحتي از خواب بيدار كرد و همچنين فرد محتويات رويايي كه مي ديده است را به طور كامل به ياد مي آورد. ترك اتانول يا داروهاي مسكن و خواب آور مي تواند بروز اين اختلال را تشديد كند.

پاراسومنياهاي ثانويه ( Secondary Parasomnia )

اين گروه از پاراسومنياها ‌اختلالاتي از جمله تشنج، آريتمي هاي قلبي، ريتلاكس معده، ديس كينزي تنفسي (نقص در انجام حركات ارادي تنفسي )،‌ اسپاسم مري، ‌دندان قروچه درخواب و ... را دربرمي گيرند.

 

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
نشانی

تهران: میدان راه آهن، میدان بهداری، بیمارستان بهارلو، مرکز تحقیقات اختلالات خواب شغلی 

شماره تماس: 02155460184

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 173
 بازدید امروز : 14
 کل بازدید : 40182
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 0.43
مرکز تحقیقات اختلالات خواب شغلی
osrc.tums.ac.ir